Türkiye'deki Yoğun Bakım Ünitelerinde Hekimlere Yönelik İşyeri Şiddeti: Kesitsel Bir Çalışma

  17.04.2026   47 okunma   

Bu çalışma, Türkiye genelindeki yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) görev yapan hekimlerin maruz kaldığı şiddet vakalarının sıklığını, türlerini, risk faktörlerini ve şiddetin hekimlerin psikososyal durumları üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla kesitsel bir desende kurgulanmıştır. Araştırma, Türk Yoğun Bakım Derneği üyesi olan uzman ve yandal asistan hekimlere uygulanan yapılandırılmış bir anket formuna dayanmaktadır.

Öne Çıkan Temel Bulgular

  • Şiddet Yaygınlığı: Katılımcı hekimlerin %62'sinin meslek hayatları boyunca en az bir kez işyeri şiddetine maruz kaldığı saptanmıştır. Sadece son bir yıl baz alındığında bu oran %38,6 olarak kaydedilmiştir.

  • Şiddet Türleri: En sık karşılaşılan şiddet türü sözel şiddet (hakaret, tehdit, bağırma) olarak belirlenmiş, fiziksel şiddet ise ikinci sırada yer almıştır.

  • Mağdur Profili: Genç hekimlerin ve yandal asistanlarının, kıdemli uzmanlara oranla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla şiddete maruz kaldığı tespit edilmiştir.

  • Fail Profili: Şiddet uygulayanların büyük çoğunluğunun (%67-70) hasta yakınları olduğu, bu durumun yoğun bakım süreçlerindeki bilgi eksikliği ve yüksek stres düzeyi ile ilişkili olduğu vurgulanmıştır.

Makalenin en dikkat çekici bulgularından biri, şiddete maruz kalan hekimlerin %80'inden fazlasının resmi bir bildirimde (Beyaz Kod) bulunmamasıdır. Bildirim yapılmama nedenleri arasında:

  • Yasal süreçlerin sonuçsuz kalacağına dair inançsızlık,

  • Bürokratik işlemlerin iş yükünü artırması,

  • Kurumsal destek mekanizmalarının yetersiz görülmesi ön plana çıkmaktadır.

Araştırma, şiddete maruz kalmanın hekimlerde tükenmişlik sendromu, anksiyete ve iş doyumsuzluğu ile doğrudan pozitif korelasyon gösterdiğini kanıtlamıştır. Ayrıca, şiddet olaylarının hekimlerde "defansif tıp" uygulamalarına (hata yapma korkusuyla riskli girişimlerden kaçınma) yol açtığı ve bunun hasta bakım kalitesini dolaylı olarak tehdit ettiği belirtilmiştir.

Kaynak: Kayhan, O., & Demirkıran, O. (2024). Workplace Violence Against Turkish Intensive Care Physicians: A Cross-sectional Study. Turkish Journal of Intensive Care, 22(4), 264-269.